Skip to main content

یوسف



یوسف
(۱۲ سورة) 

بسم الله الرحمن الرحیم

(۱)
الٓرٰ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِ
الف، لام، را، داد څرګند کتاب آيتونه دي.

(۲)
اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
بېشکه موږ داد عربي قرآن په توګه نازل کړی دی، د دې لپاره چې تاسې پوه شی.

(۳)
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ
موږ تاته دا غوره کیسې بیانو په هغه څه چې موږ دا قرآن تاته پرې وحی کړی دی، که څه هم ته له دې وړاندې له ناخبره کسانو څخه وې.

(۴)
اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّىْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِىْ سٰجِدِيْنَ
کله چې یوسف خپل پلار ته وویل، اې زما پلاره! ما یولس ستوري او لمر او سپوږمۍ په خوب لیدل، ما دوی لیدل چې ماته سجده کوي. 

(۵)
قَالَ يٰبُنَىَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا اِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
هغه وویل، اې زما زویه! خوب دې خپلو وروڼو ته مه وایه، هسې نه چې هغوی درته کومه دسيسه جوړه وکړي. بېشکه چې شیطان د انسان څرګند دښمن دی.

(۶)
وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ اِبْرٰهِيمَ وَاِسْحٰقَ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
او په دې توګه به ستا رب تا غوره کړي او تاته به د خبرو (د خوبونو، پیښو او ویناو) شنل (تعبیر) در زده کړي، او په تا او د يعقوب په کورنۍ باندې به خپل نعمتونه پوره کړي، لکه څنګه چې یې ستا په پلرونو ابراهيم او اسحاق باندې پوره کړل. بېشکه ستا رب ډير پوه ډير حکمت والا دی.

(۷)
لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهِ اٰيٰتٌ لِّلسَّائِلِيْنَ
بېشکه د یوسف او د هغه د وروڼو په کيسه کې د پوښتونکو لپاره نښې دي. 

(۸)
اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَ اَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
کله چې هغوی وویل: دا یوسف او د هغه ورور زموږ پلار ته تر موږ ډېر ګران دي، سره له دې چې موږ يوه غښتلې ډله يو. بېشکه زموږ پلار په څرګنده تېروتنه کې دی.

(۹)
اُقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صَالِحِيْنَ
یوسف ووژنئ یایې په کومه ځمکه کې وغورځوئ، ترڅو د پلار پام یوازې تاسو ته واوړي او وروسته به تاسو ښه ډله شی.

(۱۰)
قَالَ قَآىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَةِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ
له هغوی څخه یو ویناوال وویل، یوسف مه وژنئ، بلکې هغه په کومه څاه کې وغورځوئ چې ځینې لارویان به هغه پورته کړي، که تاسې د کار هوډ لرئ.

(۱۱)
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَاْمَنَّا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ
هغوی وویل، اې زموږ پلاره! ته د یوسف په اړه ولې په موږ باور نلرې؟ او موږ د هغه لپاره رښتینې ښینکي (نصحیت کونکي) یو. 

(۱۲)
اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
هغه سبا راسره ولېږه چې ښه خوراک وکړي (له خوړو خوند پر واخلي)، او لوبې وکړي، او موږ به د هغه ساتنه کوو.

(۱۳)
قَالَ اِنِّىْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّاْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
يعقوب وویل، بېشکه دا ما ډېر خپه کوي چې تاسې دې هغه بوځی، او زه له دې وېرېږم چې کوم لیوه به هغه وخوري او تاسو به ترې ناخبره یاست.

(۱۴)
قَالُوْا لَىٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
هغوی وویل، که  لیوه يې وخوري او موږ يوه غښتلې ډله یو، نو بیا موږ بېشکه زیانکاران يو.

(۱۵)
فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَةِ الْجُبِّ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
نو کله چې هغوی یوسف بوتلو، او پرېکړه یې وکړه چې هغه د څاه تیاره بیخ ته وغورځوي، موږ  ورته وحی وکړه چې ته به دوی ته د هغوی ددې کار خبر ورکوې او هغوی به نه پوهېږي.

(۱۶)
وَجَآءُوْٓا اَبَاهُمْ عِشَآءً يَّبْكُوْنَ
او ماښام هغوی خپل پلار ته راغلل په داسې حال کې چې په ژړا وو.

(۱۷)
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
هغوی وویل، اې زموږ پلاره! موږ لاړو سیالي (مسابقه) مو سره کوله او یوسف مو له خپلو توکو سره پریښی وو، نو هغه لیوه وخوړ. او ته به په موږ باور ونکړې که څه هم موږ ریښتیني یو.

(۱۸)
وَجَآءُوْا عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ
او هغوی د یوسف کمیس له دروغجنې وینې سره راوړ. يعقوب وویل، بلکې ځانونو مو تاسو ته یو کار ښکلی کړی دی. نو زما لپاره ښکلی زغم (صبر) دی، او له الله څخه په هغه څه کې
 مرسته غواړم چې تاسو یې بیانوی.

(۱۹)
وَجَآءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ قَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ وَّاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً وَاللَّهُ عَلِيْمٌ بِمَا يَعْمَلُوْنَ
او یوه قافله راغله، نو هغوی خپل اوبه راوړونکی ولیږه،  او هغه خپله بوکه (ډولچه) په څا کې ور واچوله‌(نو یوسف دغې بوکې پورې ونښته)، وېویل، زیری! دا یو هلک دی، او هغوی د سوداګرۍ د توکي په توګه هغه پټ کړ،  او الله په هغه څه ښه پوه دی چې دوی کول.

(۲۰)
وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرٰهِمَ مَعْدُوْدَةٍ وَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ
او دوی هغه په کمه بیه وپلوره، په څو درهمو، او دوی د هغه په اړه له بې رغبتو څخه وو.  

(۲۱)
وَقَالَ الَّذِي اشْتَرٰىهُ مِنْ مِصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰٓى اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِي الْاَرْضِ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَاللَّهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
او هغه چا چې یوسف په مصر کې وپېرود، خپلې ښځې ته یې وویل، ده ته عزتمن ځای ورکړه، کیدای شي موږ ته ګټه ورسوي یا به يې د زوی په توګه ونیسو. او په دې ډول موږ یوسف ته په ځمکه کې ځای ورکړ، او ددې لپاره 
چې هغه ته د خوبونو شنل (تعبیر) زده کړو. او الله پخپل کار کې برلاسی دی، خو ډېری خلک نه پوهېږي.

(۲۲)
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِيْنَ
کله چې یوسف ځوانۍ ته ورسېد، موږ هغه ته حکمت او پوهه ورکړه، او په دې ډول موږ نیکي کونکو ته بدله ورکو.

(۲۳)
وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ اِنَّهٗ رَبِّىْٓ اَحْسَنَ مَثْوٰىيَ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ
او هغه ښځې چې دی يې په کور کې و ځان ور وړاندې کړ او دروازې یې قلف کړې،  او وېویل، ای راځه! یوسف وویل، دالله پناه ته ورځم! هغه (عزیز) زما بادار (څیښتن) دی چې ښه استوګنه يې راکړې ده، او بېشکه تیري کونکي به بریالي نشي.

(24)
وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَآ اَنْ رَّاٰى بُرْهَانَ رَبِّهٖ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْٓءَ وَالْفَحْشَآءَ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ
او بېشکه هغې ده ته نیت وکړ او هغه به هغې ته  نیت کړی و که د خپل رب دلیل يې نه وای لیدلی. په دې توګه موږ له هغه څخه بده او ناکاره چاره لرې کړه، ځکه هغه زموږ له غوره کړی شویو بندګانو څخه و.

(۲۵)
وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِ قَالَتْ مَا جَزَآءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْٓءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
او دواړو د دروازې په لور منډه کړه، او هغې د یوسف کمیس له شا څیرې کړ، او 
دوی په دروازه کې د هغې له خاوند سره مخامخ شول. هغې وویل، د هغه چا سزا به څه وي چې ستا په کورنۍ باندې بده اراده ولري پرته له دې چې زنداني شي یا دردناک عذاب وګوري.

(۲۶)
قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَآ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ
یوسف وویل، دې ښځې په ما باندې بده اراده وکړه،  او د هغې له کورنۍ څخه یو شاهد وویل، که  د یوسف کمیس له مخې څيرې شوی وي، نو ښځه رښتینې ده او یوسف له دروغجنو څخه دی.

(۲۷)
وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
او که د هغه کمیس له شا څيرې شوی وي، نو ښځه دروغجنه ده او یوسف له رښتینو څخه دی.

(۲۸)
فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ اِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ
نو کله چې يې ولیدل د یوسف کمیس له شا څيرې شوی دی، نو وېویل، بېشکه دا ستاسې (ښځو) چل دی، یقینا ستاسو دسیسه ډېره لویه ده.

(۲۹)
يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْبِكِ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخَاطِـِٔيْنَ
یوسفه! ته له دې کیسې څخه تېر شه، او ته (ښځه) له خپلې ګناه څخه بښنه وغواړه، بېشکه ته له ګناهکارانو څخه یې.

(۳۰)
وَقَالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
او په ښار کې ښځو وویل، د عزیز ښځه له خپل مريي څخه د بدکارۍ غوښتنه لري. یقینا د مینې له پلوه يې د زړه پرده هغه څيرې کړې ده (په مینه کې يې احساساتي کړې ده)، موږ دا ښځه په ښکاره تېروتنه کې وینو.

(۳۱)
فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـٔا وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ وَقُلْنَ حَاشَ لِلَّهِ مَا هٰذَا بَشَرًا اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

کله چې يې د ښځو خبرې واورېدلې، نو دغه ښځې يې راوغوښتلې او د هغوی لپاره یې ناسته تیاره کړه، او هر یوې ته یې چاړه ورکړه. بیایې (یوسف ته) وویل، په دوی باندې راووځه. کله چې ښځو ولیده، هغه یې ډېر وستایه او خپل لاسونه یې پرې کړل، او وېویل، الله دې نکړي، دا خو بشر نه بلکې یو عزتمن ملایک دی. 

(۳۲)
قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ وَلَقَدْ رَاوَدْتُهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ وَلَئِنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ
هغې وویل، همدا هغه دی چې په اړه يې ما ملامتوی. او بېشکه ما يې د ځان غوښتنه وکړه نو هغه ځان وساته. او که هغه څه ونکړي چې زه ورته امر کوم، خامخا به زنداني شي او له ټيټو کسانو څخه به وي.

(۳۳)
قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ وَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ
یوسف وویل، اې زما ربه، زندان زما لپاره له هغه څه غوره دی چې ماته پرې بلنه راکوي. او که ته ددوی چل له ما څخه لرې نکړې، زه به دوی ته مایله شم او له ناپوهانو څخه به یم. 

(۳۴)
فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
نو رب يې د هغه دعا ومنله، او د هغوی چل یې ترې لرې کړ. بېشکه چې هغه ښه اورېدونکی ډير پوه دی.

(۳۵)
ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ
بيا هغوی ته داسې ښکاره شوه چې هغه به تر یو څه وخت پورې زندان کې وساتي، سره له دې چې دوی (د یوسف د پاکۍ) نښې لیدلې وې.

(۳۶)
وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ قَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّىْٓ اَرٰىنِىْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا وَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّىْٓ اَرٰىنِىْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَاْسِىْ خُبْزًا تَاْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ نَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖٓ اِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
او له هغه سره دوه ځوانان
 زندان ته ننوتل. یوه يې وویل، ما خپل ځان (په خوب کې) لیدلی چې شراب جوړوم، او بل وویل، ما خپل ځان (په خوب کې) لیدلی چې په سر مې ډوډۍ وړم چې مرغان یې ترې خوري. موږ ته یې د مانا په اړه خبر راکړه، بېشکه ته موږ ته نیکي کوونکی ښکارې.

(۳۷)
قَالَ لَا يَاْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَاْتِيَكُمَا ذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِىْ رَبِّىْٓ اِنِّىْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللَّهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَ
هغه وویل، تاسې ته به هغه خواړه رانشي چې درکول کیږي خو زه به يې مانا درته وړاندې کړم مخکې له دې چې درته راوړل شي. دا له هغه څه دي چې زما رب ماته ښوولي دي. بېشکه ما د هغه قوم ملت پریښود چې په الله ایمان نلري او دوی په اخرت باندې ایمان نلري.

(۳۸)
وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَآءِىْٓ اِبْرٰهِيمَ وَ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَىْءٍ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
او ما دخپلو پلرونو ددین پیروي کړې، د ابراهیم، اسحاق او د یعقوب د دین. موږ ته نه ښايي چې له الله سره ته کوم څه شریک کړو. دا د الله فضل دی په موږ او په خلکو باندې، خو ډېری خلک شکر نه باسي.

(۳۹)
يٰصَاحِبَىِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
اې زما د زندان ملګرو! آیا بېلابېل اربابان غوره دي، که یو الله، ډير برلاسی ځواکمن. 

(۴۰)
مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَآءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَآؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلَّهِ اَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْا اِلَّآ اِيَّاهُ ذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
تاسې چې د هغه پرته د کوم شي لمانځل کوئ، دا یوازې هغه نومونه دي چې تاسې او ستاسې پلرونو ایښي دي، الله پرې هېڅ دلیل نه دی رالیږلی. حکم یوازې د الله دی، دا امر يې کړی دی چې تاسې به یوازې د هغه عبادت کوئ. همدا سم سیده ولاړ دین دی، خو ډېری خلک نه پوهېږي.

(۴۱)
يٰصَاحِبَىِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِىْ رَبَّهٗ خَمْرًا وَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَاْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَاْسِهٖ قُضِىَ الْاَمْرُ الَّذِىْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِ
اې زما د زندان ملګرو! یو له تاسو به خپل څیښتن ته شراب ورکوي، او بل به دار ته خېژول کېږي او مرغان به یې د سر غوښه خوري. دا هغه شوې پریکړه ده چې تاسو یې پوښتنه کوله.

(۴۲)
وَقَالَ لِلَّذِىْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِىْ عِنْدَ رَبِّكَ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ
او هغه چاته يې وویل چې ګومان یې کاوو چې ژغورل کېږي به، زما یادونه خپل څیښتن ته وکړه. نو شیطان ترې د څیښتن یادونه هیره کړه، نو یوسف څو کاله نور هم په زندان کې پاتې شو.

(۴۳)
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّىْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَاْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعَ سُنۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَاُخَرَ يَابِسٰتٍ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِىْ فِىْ رُءْيَاىَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
او باچا وویل، ما ولیدل چې اوه پنډ (تیار) غوايي دي چې اوه وږي غوايي يې خوري، او اوه شنه وږي دي او نور وچ وږي دي. اې زما د دربار غړو! ماته ددې خوب مانا ووایي که د خوب شنل (مانا یا تعبیر) کولای شی.

(۴۴)
قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ وَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ
دوی وویل، داد ګډو وډو درغجنو خوبونو غونډ (ترکیب) دی، او موږ د خوبونو په شنلو کې پوهه نلرو.

(۴۵)
وَقَالَ الَّذِىْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَآ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ
او هغه څوک چې له دوی څخه يې خلاصون موندلی وو، وروسته له اوږدې مودې وریاد شول، وېویل، زه به تاسې ته ددې خوب مانا ووایم، نو ما ولېږی.

(۴۶)
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِىْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَاْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعِ سُنۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَاُخَرَ يَابِسٰتٍ لَّعَلِّىْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
یوسفه، اې زما ملګریه! موږ ته د اوه پنډو (تیارو) غوایانو مانا ووایه چې اوه وږي غوايي یې خوري، او اوه شنه وږي دي او نور يې وچ دي. کیدای شي چې زه خلکو ته بیرته ورشم ښايي چې هغوی پوه شي.

(47)
قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَأَبًا فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِىْ سُنبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ
یوسف وویل، تاسې به اوه کاله په پرله پسې توګه کرکیله کوی، نو هغه څه چې تاسې یې ریبی، په وږو کې يې پرېږدی، پرته له لږې هغې چې تاسې به یې خوری.

(۴۸)
ثُمَّ يَأْتِىْ مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُّمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ
وروسته له دې به بیا اوه سخت کلونه راشي چې هغه به وخوري چې مخکې مو ورته چمتو کړي دي، پرته له لږ څه چې تاسو به یې ساتی.

(۴۹)
ثُمَّ يَأْتِىْ مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ
وروسته له دې به بیا یو کال داسې راشي چې خلکو ته به باران ورکړل شي، او په هغه کې به دوی (انګور او زیتون) ټولوي.

(۵۰)
وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِىْ بِهٖ فَلَمَّا جَآءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِىْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ اِنَّ رَبِّىْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ
او باچا وویل، ماته يې راولی، نو کله چې يې استازی (یوسف ته) ورغی، هغه وویل، څیښتن ته دې بېرته ورشه او ترې وپوښته چې د هغو ښځو څه حال دی چې خپل لاسونه یې پرې کړي وو؟ بېشکه زما رب د دوی په چل ښه پوه دی.

(۵۱)
قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖ قُلْنَ حَاشَ لِلَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْٓءٍ قَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ اَنَا رَاوَدْتُهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ
باچا (ښځو ته) وویل، تاسو په کوم حال کې وی چې کله مو له یوسف څخه د هغه د ځان غوښتنه کوله؟ هغوی وویل، الله دې نکړي، موږ په هغه کې له کومې بدۍ خبر نه یو. د عزیز ښځې وویل: اوس چې رښتیا څرګند شول. هغه ما په ځان پسې غوښت او بېشکه هغه له رښتینو څخه دی.

(۵۲)
ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّىْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِىْ كَيْدَ الْخَآىٕنِيْنَ
دا ځکه چې هغه پوه شي چې ما ورسره په پټه خیانت نه دی کړی، او بېشکه الله د خیانت کوونکو چل ته لارښونه نکوي.

(۵۳)
وَمَآ اُبَرِّىءُ نَفْسِىْ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌۢ بِالسُّوْٓءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّىْ اِنَّ رَبِّىْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
او زه خپل ځان بې ګناه نه ګڼم، بېشکه چې نفس ډېر بد کار ته هڅونکی دی، خو هغه څوک چې زما رب پرې رحم وکړي. بېشکه زما رب ډېر بښونکی ډير رحم کوونکی دی.

(۵۴)
وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِىْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِىْ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ
او باچا وویل، هغه ما ته راولئ، ترڅو يې خپل ځانته (د سلاکار په توګه) وګومارم.' نو کله چې يې له هغه (یوسف) سره خبرې وشوې، وېویل، ته له موږ سره نن یو جیګپوړی او باوري سړی یې.

(۵۵)
قَالَ اجْعَلْنِىْ عَلٰى خَزَآىٕنِ الْاَرْضِ اِنِّىْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ
هغه (یوسف) وویل، ما ددې ځمکې په خزانې وګوماره، بېشکه زه ښه ساتونکی پوه یم.

(۵۶)
وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَآءُ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَآءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
او په دې ډول موږ یوسف ته په هغه ځمکه کې واک ورکړ چېرې چې هغه غوښتل هلته اوسیده. موږ خپل رحمت هغه چاته ورکوو چې موږ یې غواړو، او موږ د نېکي کونکو اجر له منځه نه وړو. 

(۵۷)
وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ
او د آخرت اجر ډېر غوره دی د هغو کسانو لپاره چې ایمان لري او ځانونه ساتي.

(۵۸)
وَجَآءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ
او د یوسف وروڼه راغلل، نو هغه ته ور ننوتل، نو هغه وپېژندل، په داسې حال کې چې دوی ونه پېژنده.

(۵۹)
وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِىْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّىْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَآ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ
او کله چې يې دوی ته د سفر سامانونه چمتو کړل، وېویل، ماته مو هغه ورور راولئ چې ستاسې له پلاره دی. ایا نه ګوری چې زه بشپړه پیمانه ورکوم او زه ښه کوربه (میلمه پال) یم. 

(۶۰)
فَاِنْ لَّمْ تَاْتُوْنِىْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِىْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ
که ماته هغه را نه وړی، نو له زما سره به تاسې ته هېڅ پیمانه نه وي، او تاسو به ما ته رانږدې نشی.

(۶۱)
قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ
هغوی وویل، موږ به هڅه وکړو چې پلار يې د هغه (له ساتلو څخه) وګرځو، او هرومرو به دا کار وکړو.

(۶۲)
وَقَالَ لِفِتْيَانِهٖ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِىْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
او هغه يې خدمتګارانو ته وویل، پانګه يې په بارونو کې ورته کېږدئ ترڅو یې وپېژني کله چې خپلو کورنیو ته ستانه شي، ددې لپاره چې هغوی بیا راشي.

(۶۳)
فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
نو کله چې يې پلار ته بېرته راستانه شول، وېویل، اې زموږ پلاره! موږ ته پیمانه نه راکول کېږي، نو زموږ ورور راسره ولېږه چې پیمانه واخلو،  او بېشکه موږ د هغه ساتنه کوو.

(۶۴)
قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُ فَاللَّهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ
هغه وویل، ایا زه په تاسې باندې د هغه په اړه باور وکړم، لکه څنګه چې ما مخکې د هغه د بل ورور په اړه باور درباندې کړی و؟ الله غوره ساتونکی دی او هغه غوره رحم کوونکی دی.

(۶۵)
وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِىْ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ
او کله چې دوی يې سامانونه پرانېستل، پانګه یې ومونده چې بیرته ورکړل شوې ده. دوی وویل، اې زموږ پلاره! موږ نور څه غواړو؟ دا زموږ پانګه ده چې بېرته راکړل شوې ده. موږ به خپلې کورنۍ ته خوراکي توکي راوړو، ورور به مو وساتو، او د یو اوښ بار به زیات راوړو ، او دا ډېره اسانه پیمانه ده.

(۶۶)
قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللَّهِ لَتَاْتُنَّنِىْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللَّهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ
هغه وویل، زه به هغه ستاسو سره ونه لېږم، تر دې چې تاسو راته د الله په نوم وعده وکړئ چې خامخا به هغه بېرته ما ته راولئ، خو داچې تاسې محاصره شي. نو کله چې يې هغه ته ژمنه ورکړه، وېویل، الله د هغه څه ساتندوی دی چې موږ وویل.

(۶۷)
وَقَالَ يٰبَنِىَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍ وَمَآ اُغْنِىْ عَنْكُمْ مِّنَ اللَّهِ مِنْ شَىْءٍ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ
او هغه وویل، ای زما زامنو! له یوې دروازې مه ننوزئ بلکې له بېلابېلو دروازو ننوځئ. او زه درته د الله په وړاندې هېڅ ګټه نه شم رسولی. حکم یوازې د الله لپاره دی. په هغه مې توکل کړی دی او په هغه دې نو توکل (باور) کوونکي  باور (اعتماد) وکړي.

(۶۸)
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْ مَا كَانَ يُغْنِىْ عَنْهُمْ مِّنَ اللَّهِ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِىْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَا وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
او کله چې دوی له هغه ځایه ننوتل چې پلار يې ورته امر کړی و، که څه هم د الله په وړاندې يې هغوی ته هېڅ ګټه نه رسوله خو داد یعقوب په ذهن کې یوه اړتیا وه چې پوره يې کړه. او بېشکه هغه د ډيرې پوهې څیښتن وو چې موږ ورکړې وه، خو ډېری خلک نه پوهېږي.

(۶۹)
وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّىْٓ اَنَاۢ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
او کله چې دوی په یوسف ورننوتل، هغه خپل ورور ځانته ورنږدې کړ، او وېویل، زه ستا ورور یم، نو په هغه څه مه خپه کېږه چې هغوی ترسره کول. 

(۷۰)
فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِىْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ
او کله چې يې هغوی ته بارونه برابر کړل، پیاله يې د خپل ورور په بار کې کېښوده. بیا یو غږ کوونکي نارې کړې، اې قافلې! تاسې غله یاستی.

(۷۱)
قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ
هغوی وویل او دوی ته يې مخ راواړو، تاسو څه شی ورک کړي دي. 
 

(۷۲)
قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَآءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَاَنَا بِهٖ زَعِيْمٌ
دوی وویل، موږ د پاچا پیاله له لاسه ورکړې ده، او د هغه چا لپاره چې هغه راوړي، د یو اوښ یو بار ورکول کېږي، ددې ژمنې د پوره کولو پازه (مسولیت) زما په غاړه دی. 

(۷۳)
قَالُوْا تَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَا جِىْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ
هغوی وویل، په الله قسم دی! تاسو ښه پوهېږئ چې موږ په ځمکه کې د فساد لپاره نه یو راغلي او نه موږ غله یو.

(۷۴)
قَالُوْا فَمَا جَزَآؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ
هغوی وویل، که تاسې دروغجن وی، نو د هغه سزا به څه وي.

(۷۵)
قَالُوْا جَزَآؤُهٗ مَنْ وُجِدَ فِىْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَآؤُهٗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ
هغوی وویل، ددې بدله به دا وي چې د چا په کڅوړه (بار) کې وموندل شي، نو هغه پخپله ددې بدله دی، په دې ډول موږ تیري کونکو ته سزا ورکوو.

(۷۶)
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَآءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَآءِ اَخِيْهِ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَ مَا كَانَ لِيَاْخُذَ اَخَاهُ فِىْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَآءَ اللَّهُ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَآءُ وَفَوْقَ كُلِّ ذِىْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

نو د هغوی له بارونو يې پيل وکړ له خپل ورور څخه مخکې، بیايي داد ورور له باره راوویستله، په دې توګه مو د یوسف لپاره چاره جوړه کړه، هغه ددې ریښته (حق) نه درلود چې د باچا په قانون کې خپل ورور وساتي خو داچې الله وغواړي، چاته چې موږ وغواړو په پوړونو (رتبو یا درجو) کې يې پورته کو، او د هر پوه له پاسه لوی پوه دی. 

(۷۷)
قَالُوْا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِىْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا وَاللَّهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ
هغوی وویل، که هغه غلا کړې وي، نو مخکې یې یو ورور هم غلا کړې وه. یوسف دا خبره له ځان سره وساتله او دوی ته یې ښکاره نه کړه، وېویل، ستاسې ځای ځایګی ډېر بد دی، او الله ښه پوه دی په هغه څه چې تاسې یې بیانوی. 

(۷۸)
قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗٓ اِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
هغوی وویل، اې عزیزه! بېشکه چې د هغه یو پلار دی چې ډېر زوړ دی، نو یو له موږ څخه د هغه په ځای ونیسه. بېشکه ته موږ ته له نېکي کونکو څخه ښکارې.

(۷۹)
قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ اِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ
هغه وویل، د الله پناه ته ورځو له دې چې پرته له هغه چا 
بل څوک ونیسو چې خپل توکی مو ورسره موندلی دی. که موږ داسې وکړو نو بېشکه له تیري کونکو څخه به شو.

(۸۰)
فَلَمَّا اسْتَيْـٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّا قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللَّهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُمْ فِىْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَاْذَنَ لِىْٓ اَبِىْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللَّهُ لِىْ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ
نو کله چې هغوی له هغه څخه نهيلې شول، سره یوځای شول او مشورې یې وکړې. د هغوی مشر وویل، ایا تاسې نه پوهېږئ چې پلار مو له تاسې څخه د الله په نوم ژمنه اخيستې ده، او له دې مخکې مو د یوسف په اړه ناغېړي وکړه؟ نو زه به له دې ځمکې څخه ونه وځم، تر دې چې زما پلار راته اجازه راکړي، یا الله زما په اړه پرېکړه وکړي، او هغه غوره پرېکړه کوونکی دی. 

(۸۱)
ارْجِعُوْا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ
بېرته خپل پلار ته لاړ شئ او ورته ووايي،اې زموږ پلاره! ستا زوی غلا کړې ده، او موږ یوازې په هغه څه شاهدي ورکوو چې موږ پرې پوهېږو، او موږ په نالیدلي (غیب) نه پوهیږوږ

(۸۲)
وَسْــَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِىْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِىْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَا وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
او له هغه ښار څخه پوښتنه وکړه چې موږ پکې وو او له هغه قافلې څخه چې موږ ورسره راغلو. بېشکه موږ رښتیا ویونکي یو.

(۸۳)
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ عَسَى اللَّهُ اَنْ يَاْتِيَنِىْ بِهِمْ جَمِيْعًا اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
یعقوب وویل، بلکې تاسو ته مو ځانونو یو کار ښکلی کړی دی. نو زما لپاره ښکلی زغم (صبر) دی، کیدای شي چې  الله به ټول بېرته راولي. بېشکه هغه ډير پوه ډير حکمت والا دی.

(۸۴)
وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ
او مخ يې ترې واړاوه،  او وېویل، هې افسوس په یوسف باندې،  او د هغه سترګې د غم له امله سپينې شوې، نو هغه په خپګان کې و.

(۸۵)
قَالُوْا تَاللَّهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ
دوی وویل، په الله قسم دی چې ته به یوسف تل یادوې، تر دې چې پوره ناروغ شې یا د له منځه تلونکو څخه شې.

(۸۶)
قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّىْ وَحُزْنِىٓ اِلَى اللَّهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
هغه وویل، زه یوازې خپل غم او خپګان الله ته وړاندې کوم، او زه د الله په اړه په هغه څه پوهېږم چې تاسو نه پوهېږی.

(۸۷)
يٰبَنِىَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُوْسُفَ وَ اَخِيْهِ وَلَا تَاْيْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللَّهِ اِنَّهٗ لَا يَاْيْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللَّهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ
اې زما زامنو! لاړ شئ نو د یوسف او د هغه د ورور لټون وکړئ او د الله له رحمت څخه مه نهيلې کېږئ. بېشکه د الله له رحمت څخه له کافرانو پرته بل څوک نه نهيلې کېږي.

(۸۸)
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِىْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَآ اِنَّ اللَّهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ
نو کله چې دوی په هغه (یوسف) ورننوتل، وېویل، اې عزیزه! موږ او زموږ کورنۍ ته تکلیف رسېدلی دی، او موږ  کم ارزښته (لږه) پانګه راوړې ده، نو موږ ته پوره پیمانه راکړه، او پر موږ صدقه وکړه. بېشکه الله صدقه کونکو ته اجر ورکوي.

(۸۹)
قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ
هغه وویل، ایا تاسو پوهېږی چې له یوسف او د هغه له ورور سره مو څه وکړل، کله چې ناپوهه وئ؟

(۹۰)
قَالُوْا اَءِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُ قَالَ اَنَا يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِىْ قَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَآ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
هغوی وویل، ایا ته په رښتیا یوسف یې؟ هغه وویل، هو، زه یوسف یم او دا زما ورور دی. الله په موږ احسان کړی دی. بېشکه چې هر څوک ځان وساتي او زغم ولري، نو الله د نېکي کونکو اجر له منځه نه وړي. 

(۹۱)
قَالُوْا تَاللَّهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللَّهُ عَلَيْنَا وَ اِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٔيْنَ
هغوی وویل، په الله قسم دی چې الله په موږ باندې غوره کړی يې،  او بېشکه موږ له ګناګارانو څخه وو.

(۹۲)
قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ وَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ
یوسف وویل، نن درباندې هېڅ ملامتیا نشته دی، الله دې درته بښنه وکړي،  او هغه تر ټولو ډېر رحم کوونکی دی.

(۹۳)
اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِىْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِىْ يَاْتِ بَصِيْرًا وَاْتُوْنِىْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ
دا زما کمیس یوسئ، او د پلار په مخ یې واچوئ، د هغه لید به راشي، او له خپلې کورنۍ سره ټول ماته راشئ. 

(۹۴)
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّىْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنَ
او کله چې قافله (له مصر څخه) راووتله، د هغوی پلار وویل، بېشکه زه د یوسف بوی احساسوم، که تاسې ما د دماغو کمزوری ونه بولی. 

(۹۵)
قَالُوْا تَاللَّهِ اِنَّكَ لَفِىْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ
دوی وویل، په الله قسم چې ته دې په پخوانۍ تیروتنه کې یې.

(۹۶)
فَلَمَّآ اَنْ جَآءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًا قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّىٓ اَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
نو کله چې زېری ورکونکی راغی، هغه یې دده په مخ کېښود، نو هغه بیا لیدل وکړل،  وېویل، ایا ما درته نه و ویلي چې زه د الله په اړه په هغه څه پوهېږم چې تاسې نه پوهېږی؟

(۹۷)
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٔيْنَ
هغوی وویل، اې زموږ پلاره! زموږ ګناهونه وبښه. بېشکه موږ ګناګاران وو.

(۹۸)
قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّىْٓ اِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ
هغه وویل، زه به ستاسو لپاره له خپل رب څخه بښنه وغواړم. بېشکه هغه ډېر ښه بښونکی، ډير رحم کوونکی دی.

(۹۹)
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَآءَ اللَّهُ اٰمِنِيْنَ
نو کله چې هغوی په یوسف باندې ورننوتل، مور او پلار يې ځانته نږدې کړل او وېویل، تاسې مصر ته ننوځئ،  که الله وغواړي، خوندي (په امن کې).

(۱۰۰)
وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًا وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَاْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَهَا رَبِّىْ حَقًّا وَقَدْ اَحْسَنَ بِىْٓ اِذْ اَخْرَجَنِىْ مِنَ السِّجْنِ وَجَآءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِىْ وَبَيْنَ اِخْوَتِىْ اِنَّ رَبِّىْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَآءُ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

او خپل مور او پلار د تخت په سر پورته کړل، او هغه ته په سجده پرېوتل. یوسف وویل، اې زما پلاره! داد هغه خوب مانا ده چې ما مخکې لېدلی و. زما رب هغه رښتیا کړ. او هغه له زما سره ښه وکړل کله چې یې زه له زندانه راووېستم،  او تاسې یې له دښتې راوستئ، وروسته له دې چې شیطان زما او زما د وروڼو ترمنځ شخړه واچوله. بېشکه زما رب ډیر ځيرک تدبیر والا دی د هغه څه لپاره چې اراده يې وکړي. بېشکه هغه ډير ښه پوه ډير حکمت والا دی.

(۱۰۱)
رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِىْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِىْ مِنْ تَاْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اَنْتَ وَلِيِّىْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ تَوَفَّنِىْ مُسْلِمًا وَاَلْحِقْنِىْ بِالصّٰلِحِيْنَ
اې زما ربه! ته ماته پاچايي راکړ او ماته دې د خوبونو مانا زده کړه. ته د اسمانونو او ځمکې پيدا کوونکی يې، ته په دې دنیا او آخرت کې 
 زما ملګری یې. ما دمسلمان په توګه مړ کړه،  او ما له نېکي کونکو سره مل کړه.

(۱۰۲)
ذٰلِكَ مِنْ اَنْبَآءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ
داد غیب له خبرونو څخه دي چې موږ يې تاته وحی کوو. ته له هغوی سره نه وې کله چې هغوی پرېکړه کوله او چل یې جوړاوه.

(۱۰۳)
وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ
او ډېر خلک به ایمان نه راوړي، که څه هم ته ډېره هڅه وکړې.

(۱۰۴)
وَمَا تَسْئَلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ
او ته له دوی څخه په دې (ددین په خپرولو) باندې هېڅ اجر نه غواړې. دا یوازې د نړیوالو لپاره یادونه ده.

(۱۰۵)
وَكَأَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ
او په اسمانونو او ځمکه کې څومره نښې دي چې دوی پرې تېريږي او له هغوی څخه مخ اړوي.

(۱۰۶)
وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ اِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُوْنَ
او ډيری د دوی په الله ایمان نلري، خو دوی له هغه (الله) سره (نور شیان) شریکوي. 

(۱۰۷)
اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَاْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللَّهِ اَوْ تَاْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
ایا نو دوی خوندي شوي دي له دې چې
 د الله د عذاب راګیرونکې برخه پرې راشي، یاپه ناڅاپي توګه قیامت ورباندې راشي، په داسې حال کې چې هغوی به نه پوهېږي. 

(۱۰۸)
قُلْ هٰذِهِ سَبِيْلِىْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللَّهِ عَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِىْ وَسُبْحٰنَ اللَّهِ وَمَآ اَنَا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ
ووايه،  دا زما لاره ده، زه خلکو ته د الله په لور په ژورلید سره بلنه ورکوم، زه او هغه څوک چې زما پیروي کوي. پاکي ټوله د الله لپاره ده، او زه له مشرکانو څخه نه یم.

(۱۰۹)
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِىْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
او 
له تا مخکې موږ نه دي لیږلي خو سړي چې موږ به ورته وحی کوله،  د کلیو (ښارونو) له اوسېدونکو څخه. ایا نو دوی په ځمکه کې نه دي ګرځېدلي چې وګوري مخکې ترې د هغو (جنایتکاره) کسانو پای څنګه و،  او بېشکه د آخرت کور د هغو کسانو لپاره غوره دی چې ځان ساتي. ایا تاسو نه پوهېږئ؟

(۱۱۰)
حَتّٰىٓ اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَآءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُجِّىَ مَنْ نَّشَآءُ وَلَا يُرَدُّ بَاْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
تر دې چې کله استازي (رسولان) نهيلې شول او ګومان يې وکړ چې هغوی دروغجن وبلل شول (چې ګویا د الله کومک ورته نه راځي)، هغوی ته زموږ مرسته راغله، نو هغه څوک مو وژغورل چې موږ غوښتل، او له مجرم قوم څخه 
 زموږ د عذاب مخنیوی نشي کېدای.

(۱۱۱)
لَقَدْ كَانَ فِىْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِىْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
بېشکه د دوی په کيسو کې د هوښیارانو لپاره عبرت دی. دا (قرآن) داسې وینا نه ده چې په دروغو جوړه شوې وي بلکې داد هغو (کتابونو) تاید (تصدیق) دی چې مخکې ترې لیږل شوي وو، او د هر څه تفصیل دی،  او د هغه قوم لپاره لارښود او رحمت دی چې ایمان لري. 


Popular posts from this blog

النساء، ښځې

سورة النساء عدد آياتها 176 وهي مدنية – نزلت بعد الممتحنة بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ 1. يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا 2. وَآتُوا الْيَتَامَىٰ أَمْوَالَهُمْ ۖ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَهُمْ إِلَىٰ أَمْوَالِكُمْ ۚ إِنَّهُ كَانَ حُوبًا كَبِيرًا 3. وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَىٰ فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَلَّا تَعُولُوا 4. وَآتُوا النِّسَاءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً ۚ فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَرِيئًا 5. وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامً...

البقرة، غوا

البقرة وعدد آياتها 286 وهي مدنية – أول سورة مدنية لومړی جز [سپاره] له 1 - 141 ایتونو پورې بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ 1. الم     2. ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ ۛ فِيهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ 3.الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ 4 . وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ 5. أُولَٰئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ د الله په نوم چې ډير زیات مهربان، تل رحم والا دی.‏ 1.     الف، لام، میم. 2.   په دغه کتاب کې هیڅ شک نشته دی، داد هغو کسانو لپاره چې ځانونه ساتي هدایت دی. 3.  هغه کسان چې په نالیدلي باندې باور لري، او لمونځ کوي ، او له هغه څه يې لګوي چې ‏موږ دوى ته ورکړي دي. 4.   او دوی په هغه څه  باور لري ‏ چې په تا نازل شوی دی او هغه څه چې له تا مخکې نازل شوي دي، اوپه اخرت یقین لري. 5. د دوی د رب له لوري همدې کسانو ته...

المائدة/ د خوړو ډک دسترخوان

المائدة وعدد آياتها 120 وهي مدنية – نزلت بعد الفتح بسم الله الرحمن الرحيم 1. يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ۚ أُحِلَّتْ لَكُم بَهِيمَةُ الْأَنْعَامِ إِلَّا مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّي الصَّيْدِ وَأَنتُمْ حُرُمٌ ۗ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ 2. يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُحِلُّوا شَعَائِرَ اللَّهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَائِدَ وَلَا آمِّينَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّن رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۚ وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوا ۚ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَن صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَن تَعْتَدُوا ۘ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ 1.      ای هغو کسانو چې تاسې ایمان راوړی دی پخپلو ټولو تړونونو [قراردادونو] وفا وکړئ [پوره کړئ]، د څارویو [غوښه] تاسو ته حلاله کړی شوې ده، پرته له هغو چې تاسې ته  ...